บทที่ 9 การสนทนาออนไลน์

การสนทนาออนไลน์ (online chatting)


     การสนทนาออนไลน์ หรือ Internet Relay Chat (IRC) หมายถึง โปรแกรมที่ถูกสร้างมาเพื่อการสนทนาเครือข่ายอินเทอร์เน็ต โดยการพิมพ์ข้อความผ่านคีย์บอร์ดขึ้นสู่หน้าจอคอมพิวเตอร์ซึ่งจะมีชื่อของผู้เล่นและข้อความแสดงขึ้นในหน้าต่างภายในจอคอมพิวเตอร์ของโปรแกรมสนทนา ให้คนอื่น ๆ ที่ร่วมสนทนาในห้องสนทนา (chat room) นั้น ๆ ได้เห็นว่า ผู้เล่นสนทนาคนอื่น ๆ สามารถเข้าสนทนาได้ (อิสริยา ตัณฑะพานิชกุล และธิติมา ทองทับ, 2550)

     บริการสนทนาออนไลน์บนอินเทอร์เน็ต เป็นการสื่อสารผ่านข้อความ เสียง และรูปภาพจาก Webcam โดยมีการโต้ตอบกันอย่างทันทีทันใด (real-time) มีลักษณะเดียวกันกับการสนทนาโดยโทรศัพท์ ต่างกันตรงที่ผู้สนทนาจะสื่อสารผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์ ในขณะเดียวกันก็สามารถส่งข้อความ ภาพ และเสียงให้กันโดยมีอินเทอร์เน็ตเป็นสื่อกลางในการส่งข้อมูล (อิสริยา ตัณฑะพานิชกุล และธิติมา ทองทับ, 2550)

     การสนทนาออนไลน์มีทั้งข้อดีและข้อเสีย ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับตัวบุคคลว่าจะใช้งาน ข้อดีที่คือการได้รู้จักผู้คนมากขึ้น ได้แนวความคิดหลากหลาย มองโลกได้กว้างขึ้นโดยที่เป็นการลดช่องว่างด้านเวลา และสถานที่ ทำให้ได้รับรู้ประสบการณ์ของผู้อื่นพร้อมกับเผยแพร่ประสบการณ์ของตัวเองที่เป็นประโยชน์ เผยแพร่และแลกเปลี่ยนความรู้ ข้อมูล ข่าวสารต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์  ส่วนข้อเสียเป็นอาการติดสนทนาออนไลน์ไม่สนใจกิจกรรมอื่นนอกจากสนทนาออนไลน์ (โปรแกรมสนทนาออนไลน์, 2551)

     รูปแบบการสนทนาออนไลน์ ในปัจจุบันมีคุณสมบัติพิเศษเพิ่มสีสันการสนทนามากมาย ทั้งนี้ก็เพื่อให้เกิดความแตกต่าง ความน่าสนใจ ทำให้เข้ามาสนทนาพูดคุย สามารถแบ่งรูปแบบการสนทนาออนไลน์อย่างกว้าง ๆ ได้เป็น 3 รูปแบบด้วยกัน คือ Web Chat, Web Board และโปรแกรมสนทนาออนไลน์ Web Chat เป็นการสนทนาโดยผ่านเซิร์ฟเวอร์กลาง ซึ่งจะทำให้เกิดกลุ่มสนทนาแล้วทุกคนที่ติดต่อกับเซิร์ฟเวอร์นั้นสามารถได้รับข้อความนั้นได้พร้อม ๆ กัน หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าห้องสนทนา (chat room) เป็นการเข้าไปคุยกันในเว็บที่จัดให้บริการ เป็นการคุยตอบโต้ระหว่างกันผ่านเซิร์ฟเวอร์ โดยใช้บราวเซอร์ปกติ รูปแบบ และบรรยากาศของห้องคุยก็จะขึ้นอยู่กับผู้สร้างสรรค์เว็บบริการนั้น ๆ ว่าให้ความน่าสนใจมากน้อยเพียงใด ซึ่งแต่ละห้องจะมีคนพูดคุยพร้อม ๆ กันหลายคน

     วิธีการสนทนาแบบนี้เทคนิคสามารถทำได้หลายรูปแบบ เช่นอาศัยโปรแกรมบนแต่ละเครื่องของผู้ใช้ เช่น PIRCH คือ โปรแกรมสนทนาออนไลน์ ที่ไม่ต้องสมัครสมาชิกก็สามารถเข้าใช้งานได้ แค่เพียงกรอก Nickname เพื่อเป็น Account (บัญชีสิทธิหรือ เวลาในการใช้งานโปรแกรม) เพื่อเข้าสู่ห้องสนทนาของโปรแกรม (ญาณพล ยั่งยืน และศรีดา ตันทะอธิพานิช, 2546)  mIRC คือ โปรแกรมสนทนาออนไลน์ รุ่นเก่าสมัยวินโดว์เวอร์ชั่น 3.11 การสนทนาจะต้องติดต่อกับเซิร์ฟเวอร์กลางที่มักทำงานในระบบ IRC (Internet Relay Chat) ซึ่งเป็นมาตรฐานของอินเทอร์เน็ตมาแต่เดิม หรือบางแบบก็ใช้การทำงานผ่านเซิร์ฟเวอร์มาทำให้เกิด Chat Room บนเว็บเพ็จของผู้ที่เข้าไปใช้บริการ โดยไม่ได้มีการใช้โปรแกรมอยู่บนเครื่องของผู้เล่น เรียกว่า เป็น Web Chat

     การสนทนาโดยตรงระหว่างผู้ใช้อินเทอร์เน็ต วิธีนี้ขณะสนทนาจะไม่ต้องผ่านเซิร์ฟเวอร์ (แต่ตอนเริ่มต้นจะต้องผ่านเซิร์ฟเวอร์) เป็นการรับส่งสารแบบทันทีทันใดหรือ Instant Messaging ตัวอย่างเช่น โปรแกรม ICQ, Yahoo Messenger, MSN Messenger  ซึ่งรูปแบบนี้โปรแกรมจะออกมาเพื่อใช้งานเฉพาะ มีลูกเล่นที่อำนวยความสะดวก เพิ่มสีสัน เป็นกันเองในการสนทนาแบบเป็นส่วนตัว ข้อดีของการสนทนาแบบนี้ คือ ไม่ต้องพึ่งพาเซิร์ฟเวอร์ตลอดเวลา ถึงจะมีผู้ใช้พร้อม ๆ กันเป็นจำนวนมาก เครื่องก็จะไม่ช้า

     การสนทนากันโดยใช้โปรแกรมที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่ออำนวยความสะดวกในการคุยโดยเฉพาะ เป็นการสนทนาที่มีเซิร์ฟเวอร์บอกตำแหน่งให้โปรแกรมของผู้สนทนาสามารถติดต่อสื่อสารถึงกันได้ ตัวอย่างโปรแกรมก็เช่น PIRCH, mIRC, ICQ, MSN เป็นต้น (ณาตยา ฉาบนาค, 2547)


     ลักษณะการทำงานของโปรแกรมประเภทนี้ จะเริ่มใช้โดยมีการดาวน์โหลดโปรแกรมมาติดตั้งที่เครื่องคอมพิวเตอร์ของตนพร้อมทั้งลงทะเบียน Register ไว้กับเซิร์ฟเวอร์กลาง โดยจะได้หมายเลขผู้ใช้หรือ UIN (User Identification Number) จากนั้นเมื่อใดที่ผู้ใช้ออนไลน์จะมีโปรแกรมตรวจสอบและมี IP Address ไปให้เซิร์ฟเวอร์ทราบ และถ้าหากใครต้องการติดต่อด้วยก็จะสอบถาม IP Address ได้จากเซิร์ฟเวอร์กลาง จากนั้นก็เป็นการติดต่อกันระหว่างสองเครื่อง โดยไม่ผ่านเซิร์ฟเวอร์กลางอีก ทำให้ผู้ใช้สามารถติดต่อกันได้โดยตรง ซึ่งรวดเร็วและทันใจกว่าการสนทนาแบบอื่น (อิสริยา ตัณฑะพานิชกุล และธิติมา ทองทับ, 2550)

     Web Board หรือกระดานสนทนาเป็นการฝากข้อความหรือคำถามไว้บนเซิร์ฟเวอร์ ซึ่งมักจะเป็นคำถามที่ต้องการข้อมูลที่ลึกกว่าการคุยโต้ตอบกันในทันที การสนทนาแบบนี้มีเวลาในการคิดกลั่นกรองข้อความที่จะโต้ตอบ  นอกจากนี้ ยังเป็นพื้นที่ระดมความรู้ ความคิดเห็น และแจ้งหรือประกาศข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ

     เว็บไซต์ส่วนใหญ่จะมีระบบป้องกันข้อความที่ไม่เหมาะสม การลบกระทู้หรือ ข้อความที่ไม่ประสงค์ดี ส่วนผู้ที่โพสท์ส่วนใหญ่ทุกเว็บก็จะให้ลักษณะสมัครสมาชิก  แต่ถ้าไม่สมัครสมาชิก ทางเว็บไซต์ก็จะสามารถตรวจสอบข้อความที่โพสท์ ลงไปได้ว่าโพสท์ไปจากที่ไหน โดยทุกครั้งที่พิมพ์ข้อความ จะแสดงหมายเลข IP ปรากฏอยู่บนเว็บโพสท์หรืออาจไม่ปรากฏในเว็บเพจก็จริง แต่ทางเว็บไซต์จะมีข้อมูลบันทึกไว้ การใช้งาน Web Board ก่อให้เกิดทั้งประโยชน์และโทษดังต่อไปนี้

     ประโยชน์ เป็นการแลกเปลี่ยนความรู้ความเข้าใจ เพื่อให้ผู้เกิดปัญหาสามารถปรึกษากลุ่มเพื่อน เมื่อมีผู้เข้ามาพบมาอ่านและอยากใส่ข้อความโต้ตอบก็สามารถพิมพ์ลงไปได้ โดยจะมีการเก็บเอาไว้ภายใต้หัวข้อเดียวกันบนเซิร์ฟเวอร์ในระยะเวลาหนึ่ง

     โทษ ของเว็บบอร์ดจะเป็นข้อความที่ให้ร้าย ใส่ร้าย ประสงค์ร้ายกับผู้อื่น หรือสิ่งนั้น ๆ ผู้อ่านจะต้องใช้วิจารณญาณในการอ่านข้อความที่ผู้อื่นโพสท์มา (สุธีร์ นวกุล, 2550)

   
     การสนทนาออนไลน์ในแบบ Web Chat และ Web Board มีการทำงานพื้นฐานแบบเดียวกันนั่นคือ เป็นการสนทนากันโดยผ่านเซิร์ฟเวอร์กลาง ไม่ได้ติดต่อกันเองระหว่างเครื่องคู่สนทนา เมื่อคุณพิมพ์ข้อความส่งไป ข้อความนั้นจะถูกส่งไปเก็บยังเซิร์ฟเวอร์กลางและแสดงผลข้อความนั้นส่งกลับมาในภาพรวมทั้งหมด รวมถึงส่งต่อไปยังเครื่องอื่น ๆ ที่ออนไลน์อยู่กับเซิร์ฟเวอร์นั้นด้วย ทำให้ทุกคนสามารถมองเห็นข้อความต่าง ๆ ที่เก็บไว้บนเซิร์ฟเวอร์  โดยใช้โปรแกรมบราวเซอร์เป็นตัวช่วยในการดึงและส่งข้อมูล ความรวดเร็วในการโต้ตอบและแสดงผลก็จะขึ้นอยู่กับความเร็วในการติดต่อกันระหว่างเครื่องของผู้ใช้กับเซิร์ฟเวอร์ จำนวนผู้ที่เข้าติดต่อกับเซิร์ฟเวอร์กลางในขณะนั้น ๆ ก็มีผลต่อความเร็วในการโต้ตอบ (ศิริพร ปัญญาเมธีกุล, 2548)




บรรณานุกรม
1. เกมจิราวรรณ วรรณวินัย. (2551, หน้า17-20 ). ผลกระทบการสนทนาออนไลน์ของนักเรียน, ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (สื่อสารมวลชน), มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
2. อิสริยา ตัณฑะพานิชกุล และธิติมา ทองทับ. (2550). Window live messenger MSN 8.5. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โปรวิชั่น.
3. โปรแกรมสนทนาออนไลน์. (2551). Oppy Club by Loxley. ค้นเมื่อ 12 กรกฎาคม 2551, จาก http://www.happyoppy.com
4. ณาตยา  ฉาบนาค. (2547). คอมพิวเตอร์เบื้องต้น เล่ม 5 ระบบเครือข่ายและอินเทอร์เน็ต. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ เอส.พี.ซี. พริ้นติ้ง.
5. สุธีร์ นวกุล. (2550). ครบเครื่องทุกเรื่อง: อินเทอร์เน็ต & อีเมลล์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ซีเอ็ดยูเคชั่น.
6. ศิริพร ปัญญาเมธีกุล. (2548). ภาษาในการสนทนาทางอินเทอร์เน็ต. มนุษยศาสตร์ปริทัศน์, 27, 65-69.
7. ญาณพล  ยั่งยืน และศรีดา  ตันทะอธิพานิช. (2546). อินเทอร์เน็ตเข้าใจง่าย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์เอทีเอ็น โปรดักชั่น.

ตะวันฉาย:
ภาษาที่ใช้ในการสนทนาออนไลน์
     การศึกษาภาษาในห้องสนทนาออนไลน์ โดยการเก็บข้อมูลจากเว็บไซต์พันธุ์ทิพย์ เว็บไซต์หรรษา และโปรแกรมสนทนา IRC ผลของการศึกษาจะพบภาษาที่แตกต่างจากชีวิตประจำวัน มีการใช้ภาษาพูดในการเขียนข้อความ การใช้สัญลักษณ์แสดงอารมณ์ กิริยาต่าง ๆ (ศิริพร ปัญญาเมธีกุล, 2548)



ลักษณะการสื่อสารในห้องสนทนา
     การสนทนาออนไลน์ผ่านห้องสนทนา (chat room) เป็นการสนทนาที่เป็นกันเอง จุดมุ่งหมายเพื่อสร้างมิตรภาพ ความสนุกสนานภาษาที่ใช้ไม่ค่อยเป็นภาษาที่เป็นทางการหัวข้อที่ใช้ในการสนทนาคือการถาม-ตอบข้อมูลพื้นฐานของแต่ละบุคคล และมีการสร้างมิตรภาพกับเพศที่ตนสนใจ (ศิริพร ปัญญาเมธีกุล, 2548)


     รูปแบบ ในการสนทนามีการสนทนาแบบเพียงคนเดียว (one to one) คนหนึ่งสนทนากันหลายคน (one to many) คนหลายคนสนทนากับคนหลายคน (many to many) (ศิริพร ปัญญาเมธีกุล, 2548)

     การสื่อสารบนห้องสนทนาออนไลน์เป็นภาษาพูด มีการใช้รูปแสดงอารมณ์ กริยาท่าทาง (emoticon) แทนการพิมพ์คำที่แสดงอาการ อารมณ์ความรู้สึก (ธิติศักดิ์ หวังเกษม, 2550)

     ภาษาที่ใช้ในการสนทนาออนไลน์ สามารถแยกรูปแบบได้ดังนี้ (ศิริพร ปัญญาเมธีกุล, 2548, หน้า 65)
     1.การใช้ภาษาพูดในภาษาเขียน ผู้สนทนาส่วนใหญ่จะพิมพ์ข้อความเป็นภาษาพูด เพื่อต้องการให้การสนทนาในห้องออนไลน์นั้นเหมือนกับการเผชิญหน้ากับในการสื่อสาร จึงพิมพ์โดยการเลียนแบบเสียงพูดมากที่สุด เช่น การซ้ำพยัญชนะ หรือสระ เพื่อแสดงการลากเสียง
     2.การตัดคำให้สั้น การสนทนามีการตัดคำให้สั้นลงเพื่อให้พิมพ์ได้เร็วขึ้น เช่น สวัสดี กลายเป็น ดี หรือ D แทน หรือจะเป็นการตัดสระหรือพยัญชนะบางตัว เช่น เดี๋ยว เป็น เด๋ว เพื่อพิมพ์ได้เร็วขึ้นและน่าสนใจ

     สัญลักษณ์รูปภาพแทนอารมณ์ความรู้สึก ข้อจำกัดของการสนทนาออนไลน์คือ ไม่สามารถแสดงอารมณ์ เหมือนกับการสนทนาแบบเผชิญหน้า จึงมีการสร้างสิ่งทดแทนโดยการเครื่องหมายแอสกี (ASCII Art) ในการแสดงอารมณ์  การใช้ Emoticon  เพื่อแสดงอารมณ์และลักษณะท่าทางหรือการพิมพ์ข้อความที่แสดงถึงลักษณะท่าทาง ดังแสดงในตาราง

     ลักษณะรูปแบบ และภาษาที่ใช้ในการสนทนาออนไลน์นั้นจะเกิดผลกระทบทางด้านการใช้ภาษาที่ไม่ถูกต้องใช้ภาษาพูดเป็นภาษาเขียนทำให้ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษเกิดผลกระทบและกลายเป็นวัฒนธรรมในการสื่อสารที่เป็นการสร้างเอกลักษณ์ภายในกลุ่มคนออนไลน์ไม่ว่าเป็นการตัดคำให้สั้นลง การลดหรือการเพิ่มสระและพยัญชนะเพื่อเป็นการดึงดูดหรือประหยัดเวลา ค่านิยมที่ไม่ถูกต้องแต่มีการใช้อย่างแพร่หลาย จากบทความจะเป็นการนำเสนอการสนทนาผ่านเซิร์ฟเวอร์  แต่การศึกษาของผู้วิจัยจะเป็นการสนทนาผ่านโปรแกรม MSN Messenger ถึงแม้รูปแบบการสนทนาจะต่างกัน  แต่ก็เป็นการสนทนาที่ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตเหมือนกัน  ผู้วิจัยจึงนำมาเพื่อเป็นข้อมูลในการศึกษาว่าจะมีลักษณะ รูปแบบ และภาษาที่เหมือนกันหรือมีความขัดแย้งกัน (ศิริพร ปัญญาเมธีกุล, 2548, หน้า 66)


รูปแบบการสนทนาออนไลน์

การสนทนาออนไลน์หรือ chat เป็นวิธีการสนทนาที่ได้รับความเป็นอย่างมากในปัจจุบัน เนื่องจากเป็นการสนทนาที่ง่าย สะดวก และรวดเร็ว ทางเว็บไซต์การจัดการความรู้ สำนักวิทยบริการจึงได้สร้างช่องทางสนทนารูปแบบนี้ไว้ โดยมีวิธีการใช้งาน ดังนี้

1. การจะสนทนากับสมาชิกคนใดได้นั้นสมาชิกคนนั้นจำเป็นต้องล็อกอินอยู่ในระบบก่อน ซึ่งเราสามารถทราบว่ามีสมาชิกท่านใดออนไลน์อยู่ในระบบบ้าง โดยดูได้จากหน้าต่าง ผู้ใช้ออนไลน์ ซึ่งจะอยู่บริเวณด้านล่างในคอลัมน์ด้านขวามือ เมื่อต้องการสนทนากับสมาชิกท่านใดก็ให้คลิกที่ชื่อสมาชิกท่านนั้น ดังภาพ
2. เมื่อคลิกชื่อสมาชิกที่ต้องการสนทนาแล้วจะปรากฏหน้าต่างสนทนาขึ้นมาด้านล่างขวาของจอภาพ
   
3. นอกจากนี้ การตั้งค่าสถานะในการสนทนาสามารถทำได้โดยคลิกที่แถบด้านขวาสุด (Chat:1) คลิก Options จะมีสถานะให้เลือก 3 สถานะ ดังภาพด้านบน ซึ่งหมายถึง ออนไลน์ ออนไลน์แต่สมาชิกท่านอื่นมองไม่เห็น และไม่ว่าง ตามลำดับ